Majówka z ptakami
Maj to okres, w którym ptasiarze mają więcej niż zwykle okazji do prowadzenia obserwacji i wyjazdów w różne zakątki kraju, uznawane za wyjątkowo atrakcyjne pod względem ornitologicznym. Odzwierciedlają to obserwacje wprowadzone do AwiBazy przez nieustannie rosnące grono jej użytkowników. Po 8 miesiącach funkcjonowania serwisu, ich liczba przekroczyła 800. Ilość informacji gromadzonych w systemie rośnie z miesiąca na miesiąc, a dowodem na to jest aż 9300 obserwacji ptaków z 223 gatunków, odnotowanych w maju. Pierwsza dziesiątka najczęściej stwierdzanych gatunków prezentuje się następująco:
| Nazwa zwyczajowa | Nazwa łacińska | Liczba obserwacji |
| Szpak |
Sturnus vulgaris |
278 |
| Dymówka |
Hirundo rustica |
208 |
| Krzyżówka |
Anas platyrhynchos |
204 |
| Bocian biały |
Ciconia ciconia |
200 |
| Zięba |
Fringilla coelebs |
200 |
| Kos |
Turdus merula |
193 |
| Kukułka |
Cuculus canorus |
189 |
| Śmieszka |
Larus ridibundus |
187 |
| Łabędź niemy |
Cygnus olor |
170 |
| Bogatka |
Parus major |
169 |
W przypadku 21 innych gatunków, zanotowano ponad 100 obserwacji, a były to: pliszka siwa, grzywacz, myszołów, skowronek, trznadel, wróbel, sroka, wrona siwa, wilga, bażant, trzciniak, modraszka, sierpówka, kapturka, kwiczoł, kawka, pierwiosnek, czajka, czapla siwa, błotniak stawowy oraz oknówka.
Majówka nad Biebrzą
Jednym z miejsc cieszących się największym zainteresowaniem ptasiarzy jest niewątpliwie Dolina Biebrzy, którą w maju odwiedziła spora liczba obserwatorów i która często pojawiać się będzie w podsumowaniu obserwacji z minionego miesiąca. Zanotowano tam wiele ciekawych gatunków, którym warto poświęcić nieco uwagi.
Z terenu Doliny Biebrzy pochodzą właśnie informacje o gniazdowaniu łabędzi krzykliwych - w pierwszej dekadzie maja widziano tam 2 pary ptaków. Gatunek ten odnotowano również w Dolinie Baryczy na pograniczu Dolnego Śląska i Wielkopolski, gdzie gniazduje on najliczniej w Polsce: 02.05. obserwowano 3 osobniki na Stawach Przygodzickich, a 11.05. łącznie 19 dorosłych ptaków w trzech kompleksach Stawów Milickich.
Spóźnione odloty
Mimo iż gęsi powinny były już dawno odlecieć na lęgowiska znajdujące się w Skandynawii i na Syberii, w maju w dalszym ciągu odnotowywano nieliczne obserwacje poszczególnych gatunków. Przykładowo, 3.05. w Dolinie Biebrzy widziano 5 bernikli białolicych, a 9.05. na tym samym obszarze zaobserwowano również 52 gęsi białoczelne. 24.05. w Grzybnie w okolicach Poznania obserwowano z kolei 13 przelatujących gęsi zbożowych. Innym spóźnionym migrantom poświęcono nieco miejsca w dalszej części tego podsumowania.
Niebrzydkie kaczątka
Na podstawie majowych obserwacji, które znalazły się w AwiBazie, można stwierdzić, iż sezon lęgowy osiągnął pełnię. Świadczy o tym sporo informacji o stwierdzeniach ptaków tokujących, a także samicach wodzących młode. Jedno z 14 majowych stwierdzeń oharów dotyczyło obserwacji rodziny z 8 pisklętami, widzianych 28.05. na Kępie Kamińskiej nad Wisłą koło Płocka. W Parku Łazienkowskim w Warszawie w dniu 28.05. napotkano natomiast parę mandarynek z 2 młodymi oraz 17 innych osobników tego gatunku.
Odnotowano również pewną liczbę stwierdzeń gatunków rzadkich, napotkanych w nietypowych miejscach, lub o nietypowej porze. Przykładowo na żwirowni zlokalizowanej w Palczowicach koło Zatora w Małopolsce zaobserwowano pojedynczą gęsiówkę egipską. Pomimo iż obserwacje takich gatunków jak rożeniec i świstun należały do rzadkości, pojedyncza samica ostatniego z nich widziana była 28.05. w Parku Łazienkowskim. Na stawach w Podgórzynie koło Jeleniej Góry, w dniu 1.05. obserwowano parę hełmiatek, a pojedyncze osobniki tego gatunku widziano także 18.05. na Stawach Bugaj pod Zatorem w Małopolsce oraz 28.05. na Zbiorniku Nyskim na Opolszczyźnie. 11.05. na znajdujących się na Dolnym Śląsku Stawach Milickich stwierdzono z kolei 2 pary i 2 samce podgorzałki. Na początku maja widziano jeszcze bielaczki - 1.05. zaobserwowano 1 samca na Bagnie Wizna nad Narwią na Podlasiu oraz 2 ptaki w rez. Ptasi Raj pod Gdańskiem. W Kuźnicy na Półwyspie Helskim w dniu 10.05. obserwowano natomiast spokrewnione z bielaczkami szlachary (2 ptaki). Do wartych odnotowania stwierdzeń należą również obserwacje nurów ze Zbiornika Dychów koło Krosna Odrzańskiego.w Lubuskiem, gdzie 15.05. widziano nura rdzawoszyjego i czarnoszyjego, a 19.05 z dwa osobniki pierwszego z tych gatunków. 27.05. na Zbiorniku Turawskim na Opolszczyźnie widziany był natomiast pojedynczy perkoz rogaty.
Odnotowano również pewną liczbę stwierdzeń gatunków rzadkich, napotkanych w nietypowych miejscach, lub o nietypowej porze. Przykładowo na żwirowni zlokalizowanej w Palczowicach koło Zatora w Małopolsce zaobserwowano pojedynczą gęsiówkę egipską. Pomimo iż obserwacje takich gatunków jak rożeniec i świstun należały do rzadkości, pojedyncza samica ostatniego z nich widziana była 28.05. w Parku Łazienkowskim. Na stawach w Podgórzynie koło Jeleniej Góry, w dniu 1.05. obserwowano parę hełmiatek, a pojedyncze osobniki tego gatunku widziano także 18.05. na Stawach Bugaj pod Zatorem w Małopolsce oraz 28.05. na Zbiorniku Nyskim na Opolszczyźnie. 11.05. na znajdujących się na Dolnym Śląsku Stawach Milickich stwierdzono z kolei 2 pary i 2 samce podgorzałki. Na początku maja widziano jeszcze bielaczki - 1.05. zaobserwowano 1 samca na Bagnie Wizna nad Narwią na Podlasiu oraz 2 ptaki w rez. Ptasi Raj pod Gdańskiem. W Kuźnicy na Półwyspie Helskim w dniu 10.05. obserwowano natomiast spokrewnione z bielaczkami szlachary (2 ptaki). Do wartych odnotowania stwierdzeń należą również obserwacje nurów ze Zbiornika Dychów koło Krosna Odrzańskiego.w Lubuskiem, gdzie 15.05. widziano nura rdzawoszyjego i czarnoszyjego, a 19.05 z dwa osobniki pierwszego z tych gatunków. 27.05. na Zbiorniku Turawskim na Opolszczyźnie widziany był natomiast pojedynczy perkoz rogaty.
O Biebrzy raz jeszcze (choć nie po raz ostatni)
Spośród 22 obserwacji czapli białych z ubiegłego miesiąca, najwięcej pochodzi z Doliny Biebrzy. 9.05. odnotowano tam również największą koncentrację tych ptaków, bo aż 30. Natomiast pierwszą w tym roku czaplę nadobną widziano 24.05. na wzmiankowanym wcześniej Zbiorniku Turawskim.
Przybysz ze stepów
Jednym z najbardziej interesujących stwierdzeń w minionym miesiącu było odnotowanie dorosłego samca błotniaka stepowego, przebywającego przez dłuższy czas w okolicach Karpowicz nad Biebrzą. Obserwacje tego osobnika miały miejsce w pierwszej i drugiej dekadzie maja, a jego próby uwiedzenia samicy błotniaka łąkowego i ataki na pojawiające się w pobliżu samce tego gatunku, wskazują na możliwość podjęcia pierwszej próbę lęgu przez błotniaka stepowego w Polsce. Biebrza mogłaby więc zasłynąć nie tylko jako jedyny obszar gniazdowania orlików grubodziobych w kraju - przy okazji warto zaś nadmienić, iż jeden osobnik tego gatunku widziany był 9.05. w Gugnach w Biebrzańskim Parku Narodowym. Ponadto nad Biebrzą obserwowano ociągającego się z odlotem drzemlika (ptak widziany 8.05.) oraz przelotne kobczyki (1 samiec koło Szostaków w dniu 1.05. oraz 1 samica w Mścichach w dniu 27.05.). Pojedynczy samiec kobczyka widziany był również 13.05. na stawach w Grójcu pod Oświęcimiem. Spośród innych obserwacji ptaków szponiastych zgromadzonych w AwiBazie warto jeszcze wymienić późną obserwację myszołowa włochatego oraz sokoła wędrownego z Kuźnicy na Helu w dniu 10.05. Obserwacji ostatniego z wymienionych gatunków dokonano także 15.05. w Połażejewie koło Środy Wielkopolskiej.
Ptasi ulubieńcy
Ulubioną grupą ptaków dla wielu obserwatorów są siewkowce. Niewątpliwie należy więc wspomnieć w tym miejscu o dwóch obserwacjach szablodziobów, które miały miejsce w ubiegłym miesiącu - 3.05. w Ujściu Wisły pod Świbnem widziano 6 przelotnych osobników, a 6.05. w rez. Beka nad Zatoką Pucką 2 ptaki. Z maja pochodzi również 5 obserwacji ostrygojadów - znad Wisły, Zatoki Gdańskiej i rez. Słońsk w Parku Narodowym Ujście Warty. 5 siewek złotych widzianych było jeszcze 3.05. koło Jurzca Włościańskiego pod Stawiskami na Podlasiu, a w drugiej połowie maja trzykrotnie napotkano pojedyncze siewnice (na Kępie Kamińskiej, w Ujściu Wisły, oraz na Zbiorniku Turawskim). Nad Zatoką Pucką w dniach 6 i 10.05. obserwowano odpowiednio 2 i 1 kulika mniejszego. Godną uwagi jest też informacja o stadzie 123 brodźców śniadych, widzianych 7.05. w Mścichach nad Biebrzą.
W maju odnotowano w AwiBazie 5 stwierdzeń pojedynczych osobników lub par mew czarnogłowych, w tym dwa na Zbiorniku Nyskim, dwa nad Wisłą (w Dobrzykowie oraz na Kępie Kamińskiej koło Płocka) oraz jedno na Stawach Milickich. Do spektakularnych zaliczyć można przelot mew i rybitw odnotowany na śródlądziu. Na Zbiorniku Turawskim w dniu 3.05. obserwowano 420 mew małych, a nad Biebrzą, również w pierwszej dekadzie miesiąca, widywano stada rybitw białoskrzydłych liczące nawet kilka tysięcy osobników - przykładowo 9.05. naliczono tam 4500 osobników, a ponadto widziano tam również 1 rybitwę wielkodziobą.
Miłe niespodzianki
Niektórym z obserwatorów dopisało szczęście i mieli oni okazję zaobserwować lub usłyszeć kilka różnych gatunków sów. W AwiBazie znalazły się informacje zarówno o pospolitych puszczykach, jak i o puchaczu, pójdźce, puszczyku uralskim, uszatce, uszatce błotnej i płomykówce.
Lęgowe cytrynki
W rez. Beka w dniu 6.05. stwierdzono 8 pliszek cytrynowych, na jednym z pierwszych i najdłużej utrzymujących się stanowsik lęgowisk tego gatunku w Polsce. Pliszki cytrynowe wykazujące oznaki gniazdowania widywane były także w Mścichach nad Biebrzą - 27.05. widziano tam parę dorosłych i drugorocznego samca. Gatunek ten od kilku lat wykazuje wyraźną ekspansję w kierunku zachodnim i z pewnością niejednemu obserwatorowi uda się go jeszcze zobaczyć w tym roku.
Po raz pierwszy tej wiosny
Wraz z początkiem miesiąca pojawiły się pierwsze zaganiacze i jarzębatki. Najwcześniejsze stwierdzenia tych gatunków pochodzą odpowiednio z 4.05. spod Grzybna w Wielkopolsce oraz 3.05. z Nadnoteckich Łęgów, gdzie zaobserwowano również pojedynczą wodniczkę. 9.05. słyszano z kolei pierwszego lelka, a stwierdzenie to miało miejsce - jak wiele innych w minionym miesiącu - nad Biebrzą.
MR