Gil – kolorowy amator jarzębiny

Zimowe Ptakoliczenie zbliża się wielkimi krokami. W jego logo znalazł się gil. Dowiedzmy się czegoś więcej  na temat tego pięknego ptaka.

Gil, fot. Cezary Korkosz

Gil, fot. Cezary Korkosz

Gil (Pyrrhula pyrrhula) jest dość dużym przedstawicielem łuszczaków – rodziny, do której należą także m.in. zięby, grubodzioby i dzwońce. Jest to ptak o krępej budowie, z dużą głową i sporym, chociaż krótkim dziobem. Długość ciała gila sięga 16–17 cm, a masa ciała – 25–30 gramów. Wierzch głowy gila jest czarny – wyjątkiem są tylko osobniki młode – natomiast grzbiet – popielatoszary. Brzuch samca jest jaskraworóżowoczerwony i dlatego ciężko go pomylić z innymi gatunkami. Brzuch samicy jest szarobeżowy. Gil ma dość długi, czarny ogon, kontrastujący z białym kuprem, który często pozwala go rozpoznać w czasie lotu. Gile odzywają się dość cicho. Wydają krótkie, gwiżdżące lub fletowe dźwięki, po których łatwo wykryć ten gatunek. Dźwięki te bywają opisywane jako melancholijne „phiu”.

WYSTĘPOWANIE I LICZEBNOŚĆ POPULACJI

Gil występuje na północy Europy i Azji, można go spotkać od północnych regionów Hiszpanii aż po półwysep Kamczatka. W Polsce jest nielicznie lęgowy na obszarze praktycznie całego kraju. Najliczniej występuje w górach, na Pojezierzu Mazurskim, w Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej oraz Augustowskiej. Stosunkowo liczny jest także na Pomorzu, przede wszystkim w Borach Tucholskich oraz w Puszczy Drawskiej. Liczebność lęgowej populacji gila w Polsce szacuje się na podstawie wyników Monitoringu Pospolitych Ptaków Lęgowych na 50–78,2 tys. par, natomiast na świecie występuje ok. 45–150 mln par lęgowych. Mimo trendu spadkowego globalnej populacji, według Światowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) gil to gatunek najmniejszej troski (least concern). Jednak dane z  MPPL wykazały mocny spadek populacji gila również na obszarze Polski, co pozwalało zaklasyfikować go w naszym kraju jako narażony na wyginięcie (vulnerable), choć w ostatnich latach jego populacja nieco się odbudowała.

SIEDLISKO

Gil w okresie lęgowym jest gatunkiem związanym z wnętrzem lasów, występującym najchętniej w drzewostanach iglastych. Gniazda buduje na osłoniętych gałęziach lub w gęstych krzewach. Zimą gil zasiedla szersze spektrum siedlisk – występuje wtedy nie tylko w lasach, ale także na terenach otwartych, w parkach i ogrodach. Ptaki te odżywiają się przede wszystkim nasionami drzew i innych roślin. Mogą także jeść zielone części roślin, w tym pączki drzew. Na wiosnę i w lecie uzupełniają swoją dietę owadami, nimi także karmią pisklęta. Z kolei jesienią i zimą uzupełniają dietę dzikimi owocami, np. głogiem, jarzębiną czy czarnym bzem. Gil jest w naszym kraju gatunkiem osiadłym, po zakończeniu sezonu lęgowego nie podejmuje wędrówek. Ptaki pozostają w terenie lęgowym, ale zbierają się w większe lub mniejsze grupki. Wędrowne są natomiast gile mieszkające na północy – np. na Półwyspie Skandynawskim i w północnej części Rosji – te mogą, szczególnie w czasie mroźniejszych zim, przylatywać do Europy Środkowej. Gile są skrytymi ptakami i szczególnie w sezonie lęgowym rzadko się je widuje. Znacznie łatwiejsze jest to zimą, gdy zbierają się w stadka. Z daleka można je rozpoznać dzięki charakterystycznemu głosowi. Zwróćcie na nie uwagę w czasie Zimowego Ptakoliczenia.

Magdalena Zadrąg

Literatura:
Kruszewicz A. 2006. Ptaki Polski. Wróblowe – ptaki śpiewające. Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa. Kuczyński L., Chylarecki P. 2012. Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa. Svensson L. 2012. Przewodnik Collinsa. Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Multico Oficyna Wydawnicza, Warszawa.

Ptaki Zimowego Ptakoliczenia:

Uszatka Ptak Zimy 2016

Sójka – Ptak Zimy 2015

Dzwoniec – Ptak Zimy 2014

Łabędź niemy – Ptak Zimy 2013

Mazurek – Ptak Zimy 2012

Jemiołuszka – Ptak Zimy 2011

Krogulec – Ptak Zimy 2010

Bogatka – Ptak Zimy 2009

Wróbel – Ptak Zimy 2008

Dołącz do newslettera OTOP

Chcę dołączyć do newslettera.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl