Przestrzeń dla przyrody | Space4Nature

#Space4Nature #Money4Nature #Transition4Nature

Kryzys różnorodności biologicznej oraz niekorzystne zmiany klimatyczne, jakich obecnie doświadczamy, bezpośrednio powiązane są z rolnictwem. Tradycyjny krajobraz rolny, z którym związanych jest wiele zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, od lat zanika. W jednych miejscach rolnictwo ulega (lub już uległo) silnej intensyfikacji, która przyczynia się m.in. do ujednolicania przestrzeni – przekształca dawniej zróżnicowane tereny rolne w rozległe obszary monokultur, pozbawione zadrzewień, oczek wodnych czy miedz sprzyjających różnorodności gatunków. W innych miejscach o specyficznych ograniczeniach naturalnych (np. na terenach górskich) rolnictwo zanika ze względu na niemożność konkurowania z obszarami, które łatwo dają się przekształcać w intensywnie uprawy. Łąki, pastwiska i pola uprawne powoli zastępowane są przez lasy. W ten sposób tracimy wiele gatunków – drastycznie spada liczebność ssaków , ptaków i owadów związanych z krajobrazem rolnym. Co więcej ptaki krajobrazu rolnego, takie jak kuropatwa, której liczebność w Europie od roku 1980 zmniejszyła się aż o 93%, zanikają znacznie szybciej niż na przykład ptaki związane z lasami.

Kuropatwa, fot. Tomasz Wilk

Rolnictwo przyczynia się również do przyspieszania zachodzących obecnie zmian klimatycznych – w 2017 r. sektor rolniczy odpowiadał za niemal 11% całkowitej emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej.

Zmiany, które powoduje nowoczesna gospodarka rolna, nie są też obojętne dla niej samej – wprost zagrażają przyszłej zdolności do produkcji żywności, a co za tym idzie – dobrobytowi rolników i ich rodzin.

Aby do roku 2030 osiągnąć cele polityki klimatyczno-energetycznej UE, a także zapewnić lepszą przyszłość rolnikom, konieczne jest podjęcie zdecydowanych kroków. Kroki te są ważne dla zapewnienia wszystkim mieszkańcom Europy dostępu do zdrowej i wysokiej jakości żywności pochodzącej ze zrównoważonych środowiskowo upraw i hodowli.

Instrumentem regulującym w Unii Europejskiej przedsięwzięcia dotyczące sektora rolnego jest Wspólna Polityka Rolna (WPR). Na jej rzecz unijni podatnicy płacą rocznie 58 miliardów euro, co daje średnio 114 euro na mieszkańca. Jednym z głównych celów tej polityki jest wspieranie zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi i przeciwdziałania zmianom klimatu.
Jednak obecnie 75% środków wydatkowanych jest na niemal niczym nieobwarowane płatności obszarowe („do hektara“) – a 80% tych środków trafia do 20% największych beneficjentów, prowadzących intensywną gospodarkę rolną. Znaczna część pozostałych środków wspiera praktyki, które szkodzą przyrodzie, klimatowi, powietrzu, wodzie lub glebie, a tylko 7% przeznaczane jest na
działania przyjazne środowisku.

Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków prowadzi w Polsce działania na rzecz reformy Wspólnej Polityki Rolnej. Są one częścią międzynarodowej kampanii „Przestrzeń dla przyrody” (Space for Nature, #Space4Nature) prowadzonej przez 15 krajów europejskich i koordynowanej przez BirdLifeInternational. Głównymi odbiorcami kampanii są eurodeputowani, którzy w 2020 roku w Parlamencie Europejskim zdecydują o kształcie przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej. Chcemy, by zarówno oni, jak i ogół społeczeństwa, zwrócili uwagę na niepokojące fakty dotyczące zmian zachodzących w przyrodzie Europy. Chcemy, by zrozumieli, że tylko właściwa reforma WPR przyczyni się do powstrzymania kryzysu bioróżnorodności i zmian klimatycznych. Postulujemy, by w nowej WPR znalazły się trzy kluczowe zapisy, które pozwolą na zwiększenie efektywności tego instrumentu w zakresie ochrony przyrody i klimatu oraz wsparcia rolników:

#1 Przestrzeń dla przyrody (#Space4Nature) – przeznaczyć przynajmniej 10% powierzchni każdego gospodarstwa rolnego w Europie na potrzeby różnorodności biologicznej tj. na grunty wyłączone z produkcji rolnej i przeznaczone na odpowiednie elementy krajobrazu i włączyć to w tzw. system„warunkowości“.

#2 Środki dla przyrody (#Money4Nature) – zapewnić rolnikom istotny dochód z wdrażania działań ukierunkowanych na ochronę różnorodności biologicznej.

#3 Przemiana dla przyrody (#Transition4Nature) – do roku 2027 zamienić wszystkie płatności obszarowe na finansowanie sprawiedliwej przemiany, która umożliwi rolnikom inwestowanie w przyszłość.

Każde z proponowanych rozwiązań przedstawione zostało szerzej w dokumencie, opisującym szczegółowo cele kampanii Przestrzeń dla Przyrody | Space4Nature:
Chroń przyrodę – chroń rolnictwo. Reforma WPR: Trzy sposoby, by powstrzymać kryzys bioróżnorodności i zmiany klimatyczne.

Źródła informacji
Eurostat, dostęp on-line ec.europa.eu/eurostat, data dostępu 2020-04-02.
Pan-European Common Bird Monitoring Scheme (PECBMS), dostęp on-line pecbms.info/trends-and-indicators/species-trends, data dostępu 2020-04-02.

Dołącz do newslettera OTOP

Chcę dołączyć do newslettera.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl