

Na początku marca przedstawicielki i przedstawiciele Koalicji Rolnictwo dla Przyrody odwiedzili Rodzinne Gospodarstwo Rolne Hanny i Krzysztofa Kowalskich w Winnikach, w gminie Nasielsk, w województwie mazowieckim. To gospodarstwo prowadzone przez laureata konkursu Rolnik Roku regionu Morza Bałtyckiego, wyróżnionego za praktyki ograniczające odpływ biogenów i wspierające ochronę wód, to znaczy za działania przyjazne wodzie, glebie i środowisku morskiemu. Wizyta studyjna odbyła się w ramach projektu FLOTILLA: zależało nam nie tylko na rozmowie o rolnictwie przyjaznym przyrodzie, ale też na zobaczeniu gospodarstwa w terenie.
Gospodarstwo Państwa Kowalskich zajmuje około 130 ha i łączy produkcję roślinną, zwierzęcą, przetwórstwo oraz sprzedaż bezpośrednią. Uprawiane są tu m.in. zboża, rośliny strączkowe, oleiste, zioła i rośliny miododajne, a ważną częścią działalności jest produkcja tradycyjnego oleju lnianego i rzepakowego. W gospodarstwie prowadzona jest też hodowla świni złotnickiej białej, hodowla koni oraz pasieka. Gospodarstwo należy do sieci Zagród Edukacyjnych i Sieci Dziedzictwa Kulinarnego Mazowsze.
Na terenie gospodarstwa znajdują się stawy i oczka wodne, strefy buforowe, miedze śródpolne, zadrzewienia i zakrzaczenia, a w płodozmianie wykorzystywane są m.in. poplony ścierniskowe. Takie elementy krajobrazu mają znaczenie dla przyrody: zatrzymują wodę, ograniczają spływ zanieczyszczeń, poprawiają warunki glebowe i tworzą przestrzeń życia dla ptaków, owadów oraz innych dzikich zwierząt.
Pan Krzysztof Kowalski jest laureatem konkursu Rolnik Roku regionu Morza Bałtyckiego. W 2018 r. zwyciężył najpierw w polskiej edycji konkursu organizowanego przez WWF Polska pod patronatem Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, a następnie został zwycięzcą etapu międzynarodowego. Jury doceniło przede wszystkim praktyki ograniczające straty związków azotu i fosforu z gospodarstwa, a więc działania ważne dla ochrony wód śródlądowych i Morza Bałtyckiego przed eutrofizacją.
Wśród praktyk wskazywanych przy okazji konkursu znalazły się m.in. utrzymanie dziewięciu stawów, stref buforowych, miedz śródpolnych, zadrzewień i zakrzaczeń, uprawa poplonów oraz roślin bobowatych, precyzyjne nawożenie, wapnowanie i badanie gleby, a także odpowiednie przechowywanie nawozów naturalnych. Rodzina Kowalskich posadziła również 1080 drzew wzdłuż rzeki i granic pól, tworząc aleje oraz „wyspy drzew” w krajobrazie rolniczym.
Marcowy termin wizyty studyjnej został wybrany celowo – przyroda dopiero przygotowuje się w tym czasie się do sezonu wegetacyjnego. Wczesna wiosna dobrze pokazuje, jak ważna jest woda zatrzymywana w krajobrazie oraz jak duże znaczenie mają struktury, które przez część roku mogą wydawać się mało spektakularne: pasy roślinności, zadrzewienia, miedze, obniżenia terenu czy niewielkie zbiorniki wodne.
Przykład rodziny Kowalskich pokazuje, że, że rolnictwo przyjazne przyrodzie tworzy suma wielu decyzji podejmowanych w gospodarstwie: dotyczących gleby, wody, nawożenia, struktury krajobrazu, sposobu produkcji i współpracy z innymi rolnikami.
Zachęcamy do odwiedzin: https://gospodarstwademonstracyjne.cdr.gov.pl/gospodarstwo/rodzinne-gospodarstwo-rolne-hanna-i-krzysztof-kowalscy/
http://www.olejekowalski.pl/
Więcej informacji o konkursie, w którym zwyciężył Pan Krzysztof Kowalski:
https://www.wwf.pl/aktualnosci/znamy-polskiego-zwyciezce-konkursu-na-rolnika-roku-regionu-morza-baltyckiego https://www.gov.pl/web/rolnictwo/polak-zwyciezca-konkursu-rolnik-roku-regionu-morza-baltyckiego
