Fot. Tomasz Wilk
Truskawskie Mokradła to projekt, którego celem jest odtworzenie i ochrona rozległych obszarów mokradłowych we wschodniej części Kampinoskiego Parku Narodowego, w sąsiedztwie aglomeracji warszawskiej. Działania obejmą co najmniej 500 ha cennych siedlisk i będą realizowane z wykorzystaniem rozwiązań opartych na przyrodzie.
Tereny Parku rozciągające się w pobliżu Truskawia zostały w przeszłości silnie przekształcone przez melioracje – sieć kanałów i rowów odprowadzających wodę doprowadziła do osuszenia mokradeł, utraty ich funkcji ekosystemowych oraz spadku bioróżnorodności. Zdegradowane siedliska nie są dziś w stanie efektywnie magazynować wody ani ograniczać emisji gazów cieplarnianych, a dodatkowo ulegają presji gatunków inwazyjnych.
O projekcie
Kluczowym założeniem projektu jest przywrócenie naturalnych stosunków wodnych oraz poprawa stanu siedlisk mokradłowych i łąkowych. Działania obejmą m.in. blokowanie części rowów i kanałów odwadniających (budowę niewielkich obiektów hydrotechnicznych spowalniających odpływ wody) oraz naprawę grobli zbiorników wodnych. Na terenach łąkowych prowadzone będą zabiegi ochronne, takie jak odkrzaczanie, koszenie i usuwanie gatunków inwazyjnych.
Projekt przyczyni się do istotnej poprawy stanu i funkcjonowania ekosystemów mokradłowych i łąkowych w okolicach Truskawia oraz będzie wspierać usługi ekosystemowe związane z tymi siedliskami – pozwoli m.in. na efektywniejsze wiązanie gazów cieplarnianych oraz retencję wody w środowisku. Dodatkowo projekt przyczyni się do poprawy warunków siedliskowych dla co najmniej 12 zagrożonych gatunków wymienionych na Czerwonej liście IUCN: 8 gatunków roślin (kukułka krwista, goździk pyszny, goryczka wąskolistna, mieczyk dachówkowaty, turzyca Hartmana, kukułka szerokolistna, kruszczyk błotny), 2 gatunków ptaków (kropiatka, derkacz) i dwóch gatunków ssaków (ryś, wilk).
Istotnym elementem przedsięwzięcia będzie również wykup wybranych gruntów prywatnych i włączenie ich do obszaru Kampinoskiego Parku Narodowego lub jego otuliny. Pozwoli to zwiększyć spójność obszaru objętego działaniami i skuteczność ochrony przyrody.
Działania projektowe obejmują:
– renaturyzację stosunków wodnych na obszarze ok. 500 ha,
– poprawę stanu siedlisk łąkowych na ok. 11 ha,
– ograniczanie rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych, m.in. nawłoci kanadyjskiej, późnej oraz dębu czerwonego,
– wykup i ochronę gruntów prywatnych o powierzchni ok. 3,5 ha,
– monitoring przyrodniczy siedlisk i gatunków.
Ważnym założeniem projektu jest także dbałość o udostępnianie jego cennego obszaru w sposób przyjazny dla przyrody. W ramach naszych działań powstaną elementy infrastruktury, które umożliwią turystom obserwację przyrody przy jednoczesnym ograniczeniu presji na najcenniejsze siedliska.
Projekt zakłada również działania edukacyjne i angażowanie lokalnej społeczności. Organizowane będą spacery przyrodnicze, webinary i działania wolontariackie, a ich celem będzie zwiększenie świadomości społecznej na temat znaczenia mokradeł i potrzeby ich ochrony.
W dłuższej perspektywie projekt przyczyni się do poprawy stanu środowiska oraz zwiększenia odporności ekosystemów na skutki zmiany klimatu, a także dostarczy wiedzy i doświadczeń wspierających podobne działania w innych obszarach.
Tytuł projektu: Truskawskie Mokradła
Okres realizacji: 2025–2028
Budżet projektu: 4 395 040 PLN
Partnerzy projektu: Kampinoski Park Narodowy
Finansowanie: Right Now Climate Change Fund Amazon
Osoby do kontaktu:
Agnieszka Klepacka, Koordynatorka projektu – agnieszka.klepacka[at]otop.org.pl
Alicja Sokołowska, Specjalistka ds. wizualizacji danych – alicja.gadomska[at]otop.org.pl
Bartosz Smyk, Starszy specjalista ds. edukacji ornitologicznej i birdwatchingu – bartosz.smyk[at]otop.org.pl