Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w tegorocznym Zimowym Ptakoliczeniu. W całej Polsce ptaki w parkach, ogrodach, na skwerach i podwórkach liczyło ponad 2700 osób – o 30% więcej niż rok wcześniej. Dzięki tak licznemu zaangażowaniu obserwatorów udało się naliczyć 94 tys. osobników z 99 gatunków. Podobnie jak w 2010, także tym razem najliczniejsze okazały się krzyżówki, gawrony i wróble.

Lp. Gatunek Liczba os.
1 krzyżówka 20677
2 gawron 12180
3 wróbel 10503
4 bogatka 8644
5 gołąb miejski 5973
6 kawka 5681
7 mazurek 4308
8 dzwoniec 3709
9 śmieszka 3133
10 sroka 2324
11 trznadel 2116
12 modraszka 1808
13 sierpówka 1577
14 wrona siwa 1520
15 czyż 1376
16 gil 1142
17 kos 1078
18 łabędź niemy 925
19 jemiołuszka 904
20 sójka 836

 

Kolejność gatunków w „pierwszej 20-stce” okazała się bardzo podobna do ubiegłorocznej – swoje pozycje zachowały: bogatka, gołąb miejski, kawka, mazurek, sroka, trznadel i modraszka. Wzrost odnotowały: gil (z miejsca 20. na 16.), wrona siwa (z 17. na 14.), sierpówka (z 15. na 13.), a spadek: śmieszka (z 8. na 9.), kos (z 13. na 17.), czyż (z 14. na 15.), sójka (z 19. na 20.) oraz łyska i kwiczoł (wypadły poza zestawienie najliczniejszych 20 gatunków).

Wysokie miejsce kaczki krzyżówki zawdzięczają przede wszystkim częstym wizytom uczestników Zimowego Ptakoliczenia nad parkowymi stawami, gdzie ptaki te potrafią tworzyć bardzo liczne stada. Trzecia pozycja wróbla może niepokoić – w poprzednich edycjach akcji zawsze zajmował miejsce pierwsze lub drugie. Niestety spadek liczebności tego gatunku obserwowany jest w Polsce od dłuższego czasu, a przyczyny nie są do końca znane. Do głównych należą najprawdopodobniej: coraz mniejsza liczba dogodnych miejsc do założenia gniazda (wskutek m.in. kratowania i zamurowywania wszelkich otworów w budynkach miejskich) oraz coraz mniej roślin w miastach, przyciągających owady, które są głównym pożywieniem dla piskląt wróbli. Jemiołuszka – wybrana jeszcze przed akcją tegorocznym Ptakiem Zimy 2011 – znalazła się w gronie gatunków zamykających pierwszą 20-stkę (do którego nie „załapała się” w roku 2010).

Krzyżówka- gatunek najliczniej spotykany w czasie Zimowego Ptakoliczenia 2011. Fot. Cezary Korkosz

Najczęściej spotykane gatunki

Od listy najliczniej spotykanych gatunków wyraźnie różni się zestawienie prezentujące ptaki najczęściej obserwowane przez uczestników Zimowego Ptakoliczenia. W tej kategorii zdecydowanym zwycięzcą okazała się bogatka – tę sikorą odnotowano na 83% nadesłanych do OTOP formularzy. Bogatka była też najczęściej spotykanym gatunkiem podczas wszystkich wcześniejszych edycji akcji. Wróbel to z kolei jedyny ptak z grupy najliczniejszych, który znalazł się jednocześnie w gronie najpowszechniejszych, zajmując 2. miejsce. Dwóm pozostałym najliczniejszym gatunkom – krzyżówce i gawronowi – po uwzględnieniu rozpowszechnienia przypadły pozycje 7. i 15. Wysoka różnica wystąpiła również w przypadku kosa – choć pod względem liczebności zajął dopiero 17. miejsce, był notowany średnio w 2 formularzach na 5, co dało mu 5. miejsce na liście najczęściej spotykanych.

Bogatka – gatunek najczęściej spotykany w czasie Zimowego Ptakoliczenia. Fot. Krzysztof Merski

Lp. Gatunek Rozpowszechnienie
1 bogatka 83%
2 wróbel 61%
3 sroka 60%
4 modraszka 52%
5 kos 42%
6 mazurek 42%
7 gawron 41%
8 sójka 40%
9 kawka 35%
10 sierpówka 32%
11 gołąb miejski 29%
12 dzwoniec 27%
13 gil 25%
14 wrona siwa 23%
15 krzyżówka 22%
16 trznadel 19%
17 czyż 14%
18 śmieszka 8%
19 jemiołuszka 8%
20 łabędź niemy 7%

Ptasie ciekawostki

Jak co roku akcja była okazją nie tylko do policzenia najbardziej pospolitych ptaków żyjących zimą w pobliżu człowieka, lecz również szansą na spotkanie tych mniej popularnych. Jednym z nich był dzięcioł białoszyi – gatunek pochodzący z Bliskiego Wschodu, który regularnie zaczął występować w Polsce w latach 70. XX w. i dobrze się tu miewa. W czasie Zimowego Ptakoliczenia obserwowano go w Augustowie, Warszawie i w Grabownicy Starzeńskiej (woj. podkarpackie). W 5 różnych lokalizacjach pojawił się inny ciekawy przedstawiciel dzięciołów – dzięcioł zielonosiwy. W przeciwieństwie do swoich czarno-białych kuzynów chętniej żywi się mrówkami niż owadami żyjącymi w drewnie, a zimą nieraz zagląda do przygotowanych przez ludzi karmników. Bardzo rzadkim gościem w takich miejscach jest niepozorna pokrzywnica – spokrewniony z drozdami ptak wielkości wróbla. Zdecydowana większość pokrzywnic odlatuje z Polski – próbę zimowania podejmują nieliczne. Właśnie takich śmiałków udało się spotkać uczestnikom Zimowego Ptakoliczenia w Krzeczkowej (woj. podkarpackie), Pisarzowicach (woj. śląskie) oraz na Wyspie Bolko w Opolu. Zimą rzadkim widokiem są również grzywacze – nasze największe gołębie. Podczas ostatniego weekendu stycznia 2 osobniki udało się wypatrzyć w ogrodzie w Obornikach (woj. wielkopolskie).

Uczestnicy

W całym kraju ptaki liczyło ponad 2700 osób – najwięcej w województwach wielkopolskim (317) i dolnośląskim (311). Obserwacje prowadzono zarówno indywidualnie, jak i w czasie wycieczek prowadzonych przez wolontariuszy OTOP oraz uczestników koordynowanych przez OTOP programów: „Bliżej Natury” (dla animatorów przyrodniczych) oraz „Przyroda wokół nas – Ptaki” (dla nauczycieli i animatorów pozaszkolnej edukacji ekologicznej). Uzyskane wyniki przekazywano m.in. za pośrednictwem administrowanego przez OTOP portalu internetowego dla obserwatorów ptaków www.awibaza.pl

województwo liczba uczestników
wielkopolskie 317
dolnośląskie 311
mazowieckie 255
lubelskie 253
śląskie 216
warmińsko-mazurskie 202
kujawsko-pomorskie 193
pomorskie 193
łódzkie 153
małopolskie 145
świętokrzyskie 101
podkarpackie 100
lubuskie 93
podlaskie 81
zachodniopomorskie 72
opolskie 30

Dołącz do newslettera OTOP

Chcę dołączyć do newslettera.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl