Jak dziś mówić o ochronie przyrody?

Jak dziś mówić o ochronie przyrody?

To jedno z najważniejszych pytań, które stawialiśmy sobie podczas spotkania BirdLife Communications & Mobilisation Working Group poświęconego odbudowie przyrody i komunikacji środowiskowej w Europie. W spotkaniu uczestniczył również OTOP, wnosząc doświadczenia związane z działaniami wokół ochrony mokradeł, krajobrazu i prowadzeniem dialogu społecznego w Polsce oraz przygotowaniem projektu „Jaćwieskie bagna i lasy”, który będzie przez nas realizowany w ramach programu Endangered Landscapes & Seascapes Programme (ELSP).

Ochrona przyrody i klimatu coraz częściej stają się tematem debat publicznych i politycznych. Dotyczy to zarówno wdrażania Rozporządzenia o odbudowie zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Regulation) w poszczególnych krajach UE, przyszłości sieci Natura 2000 oraz polityk związanych z wodą, rolnictwem i odpornością krajobrazu na skutki kryzysu klimatycznego.

We wszystkich krajach UE pojawia się jedno, wspólne dla organizacji i ruchów zajmujących  się ochroną przyrody, wyzwanie: sama wiedza ekspercka i dane nie wystarczają już dla budowania trwałego społecznego poparcia.

Debaty wokół środowiska bardzo często nie dotyczą przyrody jako takiej. Mówi się na nich o kwestiach bezpieczeństwa, kosztach życia, poczuciu wpływu na decyzje, relacjach między centrum a regionami oraz obawach związanych ze skalą i tempem zmian.

Jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej komunikacji środowiskowej staje się język, który nie oddziela ochrony przyrody od codziennego doświadczenia ludzi. Coraz większe znaczenie mają konkretne i lokalne doświadczenia:
– susza,
– utrata wody w krajobrazie,
– degradacja gleb,
– spadek odporności ekosystemów,
– zanik tradycyjnych krajobrazów rolniczych,
i pogarszająca się jakość życia w przegrzewających się i przekształconych środowiskach.

W tym kontekście BirdLife Communications & Mobilisation Working Group coraz głośniej mówi o potrzebie komunikacji „zakorzenionej” w doświadczeniu miejsc i społeczności – pokazującej, że ochrona przyrody nie jest osobnym „sektorem”, ale dotyczy bezpieczeństwa środowiskowego, jakości życia i przyszłości krajobrazu Europy.

OTOP aktywnie uczestniczy w europejskich pracach dotyczących ochrony przyrody, polityk środowiskowych oraz komunikacji strategicznej – zarówno na poziomie rządowym, Unii Europejskiej, jak i międzynarodowej sieci BirdLife International. Wymiana doświadczeń między organizacjami z różnych krajów to dla nas ważny element budowania skuteczności podejmowanych przez nas działań.

Tegoroczny #Natura2000Day, obchodzony 21 maja, był dobrym momentem, by przypomnieć, że Natura 2000 to nie tylko system ochrony najcenniejszych siedlisk i gatunków w Europie, ale i nasza wspólna odpowiedzialność za stabilność wielu procesów przyrodniczych i zachowanie ekosystemów, od których zależy bezpieczeństwo hydrologiczne i żywnościowe ludzi.