ViaBaltica (2002-2014)

Już w 2002 r. OTOP zaniepokojony planami budowy trasy "Via Baltica" przez ostoje ptaków o znaczeniu europejskim (IBA) rozpoczął działania na rzecz ich ochrony i promowania rozwiązań komunikacyjnych służących zarówno ludziom, jak i przyrodzie. Współpracowaliśmy z WWF, Polską Zieloną Siecią, Pracownią na rzecz Wszystkich Istot, SISKOM, Centrum Ochrony Mokradeł i innymi organizacjami pozarządowymi. Nasze działania wsparło Królewskie Towarzystwo Ochrony Ptaków z Wielkiej Brytanii (RSPB).

---

Nasze działania poparli: Rzecznik Praw Obywatelskich, naukowcy, artyści, dziennikarze, tysiące ludzi wrażliwych na piękno przyrody i niegodzących się na jej bezmyślne niszczenie. Nasze stanowisko podziela Komisja Europejska, członkowie Parlamentu Europejskiego, Rada Europy i liczne organizacje i instytucje krajowe i zagraniczne.

Nasza kampania miała na celu zminimalizowanie negatywnego wpływu „Via Baltica” na ostoje ptaków na Podlasiu oraz dopilnowanie przestrzegania prawa ochrony przyrody podczas przygotowywania planów i budowy tej drogi. Dążyliśmy do:

• zapewnienia skutecznej ochrony obszarów Natura 2000,
• promowania zrównoważonego rozwoju Podlasia,
• minimalizowania uciążliwości ruchu tranzytowego dla ludzi i przyrody.


Nasze osiągnięcia:
• Rada Ministrów oficjalnie zmieniła przebieg drogi ekspresowej "Via Baltica" na rekomendowany w wyniku Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko wariant przez Łomżę, który omija najcenniejsze tereny Podlasia.
• Przebieg obwodnicy Augustowa został zmieniony tak, by droga ominęła bagienną Dolinę Rospudy i Puszczę Augustowską. Dwa dodatkowe warianty obwodnicy zostały zaproponowane podczas spotkań Okrągłego Stołu dla Rospudy z udziałem OTOP.
• Dawna decyzja środowiskowa dla obwodnicy Augustowa zaplanowanej przez unikalne torfowiska w dolinie Rospudy została unieważniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako niezgodna z prawem. Podobny los spotkał też 2 inne decyzje administracyjne dotyczące tej inwestycji. Nasze argumenty przedstawione sądowi podzielił Rzecznik Praw Obywatelskich.
• Inicjatywa organizacji pozarządowych z 2006 r. na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego na terenie Podlasia przyniosła pierwsze efekty. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przygotowała długofalowy program poprawy bezpieczeństwa pod nazwą „Drogi Zaufania”, w którym w pierwszej kolejności zajęto się drogą krajowa nr 8. Dzięki prostym rozwiązaniom (lepsze oznakowanie przejść dla pieszych, przebudowa skrzyżowań, wydzielenie wysepek dla pieszych na środku jezdni itp.), o które apelowaliśmy przy każdej możliwej okazji, w Augustowie – na trasie drogi nr 8 – znacząco zmniejszyła się liczba tragedii.
• Naturalny spokój doliny Rospudy nie został naruszony przez buldożery!